Bellek Teknolojileri

Merhaba değerli okurlarım, bugün sizlere bir bilgisayarı oluşturan en önemli üç parçadan biri olan belleği anlatacağım. (Diğerleri İşlemci ve Giriş-Çıkış Aygıtlarıdır) Öncelikle bilgisayar belleği uçucu ve kalıcı (volatile & non-volatile) olarak ikiye ayrılır. Uçucu bellekte elektrik kesildiğinde içindeki veriler yok olur. Kalıcı bellekte ise elektrik olmasa dahi veri (data) saklanabilir. Bilgisayar belleğini anlamak için önce hangisi nerede kullanılır ve aralarında nasıl bir ilişki vardır bunu anlamalıyız.

Bellek 4 kategoriye ayrılır:

  • Primary Storage: Registers, Caches, DRAM
  • Secondary Storage: SSD, HDD
  • Tertiary Storage: Automoted ODD – Tape
  • Offline Storage: Removable ODD – FDD – Tape

Bunlardan Primary Storage olanları hariç hepsi non-volatile belleklerdir. Diyagramda gösterildiği üzere piramidin tepesine doğru hız artarken kapasite azalır, piramidin tabanına doğru kapasite artarken maliyet azalır. Şimdi gelin tüm bu bellek çeşitlerinin tarihini ve özelliklerinin öğrenelim.

Register’lar işlemcinin içinde az sayıda bulunan bellek hücreleridir. Genelde instruction’ları ve komutları saklarlar. Her işlemcide register bulunurken cache (önbellek) hepsinde bulunmaz. Cache bellekler ise Statik RAM’den oluşurlar. Bu RAM çeşidi çok hızlı ve çok maliyetlidir. Cache’lerde kendi aralarında Level 1, 2, 3 diye ayrılırlar. Level 1 Cache’ler ise Instruction Cache ve Data Cache olarak ikiye ayrılır. Level 2 ve 3’te sadece data saklanır. DRAM (Dynamic Random Access Memory)’lerin ise DDR, DDR2, DDR3, DDR4 ve GDDR3, GDDR4, GDDR5, GDDR5X ve HBM gibi standartları vardır. GDDR olanları ekran kartlarında kullanılırken normal DDR’lar ise bilgisayarlarda kullanılır. DDR’ın ise kendi içinde Low Power olan bir versiyonu daha bulunur. LPDDR bellekler daha çok akıllı telefonlarda kullanılır.

By HAYRİ TAHA ÇATAR