Geleceğin Şehri

Bir şehir hayal edin, bomboş bir çölün üzerinde enerjisini güneşten elde eden, içinde insanları yoğun strese sürükleyen otomobillerin yer almadığı ve bunun yanı sıra geri dönüşüm tesislerinin var olduğu bir şehir. Dünyayı değiştirmek için ilk adımların atıldığı bu şehrin adı Masdar City. Ve Dünyanın bu denli değişmesi için adımlar atan öncü devlet ise Abu Dabi. Abu Dabi Dünya’nın en büyük altıncı petrol rezervine sahip ülke konumunda ve Masdar City onlar için bir günah çıkarma ürünü olarak sayılabilir. Çünkü Masdar City 2025 yılında tamamlandığında sadece beş kilometrelik bir alana 40.000 kişiyi sığdıracak ve bu alanda karbonsuz binalar, insansız elektrikli arabalar bulunacak. Her şey Jetgillerin muhteşem yaşamı gibi olacak.

Masdar City uzaktan bakıldığında tam bir serap gibi. İnsanların akıl erdiremeyeceği bir mühendislik harikası. İlgiyi çeken ilk şey otomobilsiz bir yaşam. Buraya gelecek ziyaretçiler araçlarını bir garaja bırakmaları gerekiyor. Koyu renk cam kapıların arkasında PRT (Personal Rapid Transmit) araçları bulunuyor. Bu çevre dostu küçük araç saatte 25 km hızla hareket ediyor ve zemindeki mıknatısları takip ederek hiç ses çıkarmadan ilerliyor. 45 yaşındaki Stephan Severance, şehrin program müdürü. Severance göre bu araçlar olağanüstü çünkü güneş enerjisi ile çalışıp birbirlerine çarpmadan hareket ediyorlar. Ancak sorun şu ki PRT buradaki tek hat ve yaklaşık sekiz yüz metre gidebiliyor. Bu yolculuk garajdan başlayıp Masdar Enstitüsü’nde son buluyor. Bu minik araç sizi bir noktada bırakıyor. Ve merdivenler ile yukarı çıktığınızda ise binalar gözünüze çarpıyor. Bu binaların arasında Masdar Enstitüsü buluyor ve bu enstitü 119 öğrencisi ile şehrin tek sakinlerine ev sahipliği yapıyor. MIT ile ortaklaşa çalışan bu enstitüde 13 MIT’den olan 76 doktoralı öğretim üyesi bulunuyor. Şehrin bir de küçük bir sokağı bulunuyor ve bu sokakta suşi dükkânından cep telefonu şirketine kadar aradığınız her şey mevcut. Ayrıca bu şehir rüzgâr tutucu ile soğuk rüzgârı sokağa yönlendirip Abu Dabi’nin sıcaklığını size unutturuyor. Ancak Tüm şehir aslında şu anda bir deney konumunda ve on iki yıl boyunca bu alan büyütülecek. Bir geri dönüşüm tesisi inşa edilecek ve elektrik üretim sistemi bulunacak. Her bir binanın çatısında mühendisler güneş enerji panelleri monte edecek. Masdar City sakinliği ile insanları kendine çekecek.

Abu Dabi yenilenebilir enerjide lider olmak için bu ise tam 22 milyar dolar yatırmış durumda. Ülke bu projeyi gerçekleştirmeye başladı. 2009 yılında yenilenebilir Enerji Ajansı ana ofisini Abu Dabi’de kurmaya karar verdi. Ardından bundan iki yıl sonra Masdar Enstitü ilk yüksek lisans öğrencilerini mezun etti. Ve 2012 yılında Siemens Masdar City’nin adının duyulmasını sağlayacak yeni bir model oluşturdu. Ancak şehir ekonomik değişikliklerden fazlasıyla etkilendi. Abu Dabi’nin Masdar City için ayırdığı bütçe 4 milyar dolar kadar azaltıldı. Mühendisler bazı projelerini çöpe atmak zorunda kaldılar. Binaların çatısına yapılması planlanan güneş enerji panelleri ortadan kaldırıldı bunun yerine şehrin kıyısına fotovoltaik düzenekler yerleştirildi. PRT sadece şehir merkezi ile garaj arasında devam ederken yaygınlaşma planları suya düştü. Ayrıca Masdar City güneş yardımı ile kendi suyunu tuzdan arıtabilecekti, ancak kuyu suyu körfez suyundan daha tuzlu çıktı. Bu nedenle bu ayırma işlemi için daha fazla enerji gerekecekti bu enerjiyle beraber daha fazla tuzlu atık oluşacaktı. Masdar City başlanılanın aksine büyük değişiklerle sonuçlandı. Ve Masdar Temiz Enerji Şirketi’nin müdürü Bader el-Lamki’ye göre bu girişim şimdiden diğer ülkelerde yenilebilir enerji projelerinin öncüsü oldu. Suudi Arabistan Lamki’nin kapısını çalanlar arasında. Onların isteği ise önümüzdeki yirmi yıl içerisinde elektrik üretimini üçe katlamak. Çünkü Suudi Arabistan ürettiği petrolün üçte birini şuanda kendi ülkesinde klimalar ile kullanıyor. Ve ülke güneş enerjisi ile bu ihtiyacı karşılayabileceğini biliyor.

 

Tasarlanmış Diğer Çevreci Şehirler

Lavasa
Maharashtra, Hindistan
Planlanan nüfus: 300,000
Projenin bitiş tarihi: 2021

Lavasa kurak bir alanda bulunuyor. Bir şehrin oluşabilmesi için doğayı taklitten yararlanılıyor. Bu amaçla binaların temeli nemi tutacak ve muson mevsiminde seli önleyecek şekilde tasarlandı.

Fujisawa Sustainable Smart Town
Kanagawa Vilayeti, Japonya
Planlanan nüfus: 3,000
Projenin bitiş tarihi: Bahar 2014

Fujisawa eğer başarılı olursa her ev güneş paneli ile donatılacak. Bunun yanı sıra elektrikli araçlar ve bisikletler için de bir ortak kullanım hizmeti olacak.

Dongtan
Chongming Adası, Çin
Planlanan nüfus: 500,000
Projenin bitiş tarihi: Bilinmiyor

Dongtan dünyanın ilk büyük eko şehri olacaktı ve şehirde yeşil çatılı sıfır emisyonlu binalar bulunacaktı. Ancak finansman sorunları nedeni ile bazı projeler askıya alındı. Şuanda Dongtan sadece bir rüzgâr çiftliğinden ibaret.

Songdo
Incheon, Güney Kore
Planlanan nüfus: 65,000
Projenin bitiş tarihi: 2017

Songdo şuanda 30.000 sakini bulunan en başarılı eko şehir durumunda. Atık toplama sistemi ile çöpler tüp ile taşınıyor ve ayrıca garajlarında elektrikli araçlar için şarj istasyonları bulunuyor.

 

Dilan Limoncu